Sevgili okuyucular ve değerli kadınlar,
Meme kanseri… Bu tanı, her kadının (ve nadiren de olsa erkeğin) hayatında büyük bir endişe kaynağıdır. Dünya genelinde kadınlarda en sık görülen kanser türü olmasına rağmen, bir genel cerrahi uzmanı olarak altını çizerek belirtmek isterim ki: Meme kanseri, erken teşhis edildiğinde tedavisi mümkün, hatta yüksek oranda iyileşme şansı olan bir hastalıktır.
Bu yazıda, bu zorlu mücadelede bizi bir adım öne taşıyan farkındalık, düzenli tarama ve tedavinin temel taşı olan modern cerrahi yaklaşımları ele alacağız.
🔎 Kendi Sağlığınızın Dedektifi Olun: Erken Teşhis Yolları
Meme kanserinde başarılı bir tedaviye giden yol, hastanede değil, evde başlar. Erken teşhis için yapmamız gerekenler üç ana sütuna dayanır:
1. Kendi Kendine Meme Muayenesi (KKMM)
Ayda bir kez, özellikle menstrüasyonun bitiminden sonraki ilk günlerde, memelerinizi muayene etmeyi alışkanlık haline getirin. Amaç, memenizin normal yapısını tanımak ve herhangi bir değişiklik, kitle, asimetri veya akıntıyı fark etmektir. Bir kitlenin fark edilmesi, hemen paniklemeyi gerektirmez, ancak kesinlikle bir uzmana başvurmayı gerektirir.
2. Klinik Meme Muayenesi (KMM)
20-40 yaş arası kadınların, yılda bir kez bir genel cerrahi uzmanı tarafından klinik meme muayenesinden geçmesi önerilir. Tecrübeli bir hekimin gözlemi, sizin fark edemeyeceğiniz küçük değişiklikleri veya risk faktörlerini tespit edebilir.
3. Tarama Programları (Mamografi)
Taramanın altın standardı Mamografi’dir.
Genel Kural: 40 yaşından sonra, şikayet olmasa bile, her kadının yıllık veya iki yılda bir Mamografi çektirmesi hayati önem taşır. Mamografi, elimizle hissedemeyeceğimiz kadar küçük kitleleri ve potansiyel kanser öncüsü lezyonları (mikrokalsifikasyonları) saptar.
Riskli Gruplar: Ailesinde (özellikle birinci derece akrabalarında) genç yaşta meme kanseri öyküsü veya genetik mutasyon (BRCA1/2) taşıyan bireyler, taramaya daha erken yaşlarda başlamalı ve manyetik rezonans (MR) gibi ek görüntüleme yöntemlerini de kullanmalıdır.
🔪 Cerrahi: Tedavinin Merkezi ve Koruyucu Yaklaşım
Meme kanseri tedavisinde cerrahi, hastalığı vücuttan tamamen uzaklaştırmayı amaçlayan temel adımdır. Günümüzde cerrahi, eskiye nazaran çok daha koruyucu ve kişiselleştirilmiş bir hal almıştır.
A. Memeyi Korumak Esas: Meme Koruyucu Cerrahi (MKC)
Artık meme kanseri tanısı alan hastaların büyük çoğunluğunda, memenin tamamını almak yerine (Mastektomi), sadece tümörlü bölgeyi ve çevresindeki sağlıklı bir doku sınırını çıkarmayı hedefleyen Meme Koruyucu Cerrahi (Lumpektomi/Kadrantektomi) uygulanmaktadır. Bu yaklaşımla, hastalar hem onkolojik tedavi başarısını yakalar hem de meme bütünlüklerini korurlar. Bu cerrahiyi genellikle radyoterapi takip eder.
B. Lenf Nodu Yönetimi: Sentinel Lenf Nodu Biyopsisi
Kanserin koltuk altı lenf bezlerine yayılıp yayılmadığı, tedavinin seyrini belirler. Önceden tüm koltuk altı lenf bezleri çıkarılırdı; ancak günümüzde erken evre kanserlerde sıklıkla Sentinel (Nöbetçi) Lenf Nodu Biyopsisi yapılır. Bu işlemde, tümörden yayılma ihtimali en yüksek olan ilk lenf bezi tespit edilir ve sadece o çıkarılarak incelenir. Eğer bu nöbetçi bez temiz ise, diğer lenf bezlerine dokunulmaz. Bu, hastanın kolunda şişlik (lenfödem) gibi ciddi yan etki risklerini büyük ölçüde azaltır.
C. Onkoplastik Cerrahi ve Rekonstrüksiyon
Meme Koruyucu Cerrahi sonrası memenin şeklinde bozulma olmasını engellemek veya mastektomi gerektiren hastalarda meme bütünlüğünü yeniden sağlamak için (aynı seansta veya daha sonra) Meme Rekonstrüksiyonu (Yeniden Yapılandırma) operasyonları uygulanır. Bu, sadece estetik değil, aynı zamanda hastanın psikolojik sağlığı ve iyileşme süreci için de kritik öneme sahiptir.
📢 Sonuç: Erteleme, Farkında Ol!
Meme kanseri teşhisi, hayatın sonu değildir; erken evrede yakalandığında, genellikle başarılı bir iyileşme sürecinin başlangıcıdır. Op. Dr. Oktay Çelik olarak, tüm kadınlarımıza çağrım şudur:
Sağlığınızı ertelemeyin! 40 yaş ve üzeri iseniz Mamografi randevunuzu alın. Kendi kendinize muayeneyi asla ihmal etmeyin. Unutmayın, bu mücadelede sizin aktif katılımınız ve farkındalığınız, bizim en güçlü ortağımızdır.
Umutlu ve sağlıklı yarınlar dilerim.
